„Nic dwa razy się nie zdarza…” - to nie tylko fragment wiersza Wisławy Szymborskiej, ale i jedna z zasad inwestycyjnych Kennetha Fischera, znanego amerykańskiego inwestora. Dlatego, jego zdaniem, wszelkie analizy i prognozy na podstawie wykresów są bez sensu.

Wielu analityków z pewnością nie zgodziłoby się z taką teorią, ale coś w tym jest. Aby inwestować i zarabiać, warto czasem poszukać na rynku czegoś nowego, czegoś innego, czegoś, na co nie „rzucili się” jeszcze wszyscy. Skoro, jak napisała nasza noblistka: „żaden dzień się nie powtórzy, nie ma dwóch podobnych nocy, dwóch tych samych pocałunków, dwóch jednakich spojrzeń w oczy…” może warto, część swoich oszczędności, ulokować w ulotnych (a przecież cennych) chwilach zatrzymanych w kadrze. Może warto zainwestować w fotografię? Porozmawiałam na ten temat z ekspertami w tej dziedzinie i chętnie podzielę się z Tobą tym, czego się dowiedziałam.

Każdy podróżnik ma teraz przy sobie aparat. Kompakty robią zdjęcia w coraz lepszej jakości, lustrzanki są coraz tańsze – nie dziwi fakt, że i wiadomości od czytelników w redakcyjnych skrzynkach jest coraz więcej. Do redakcji magazynów podróżniczych spływają dziennie dziesiątki e-maili z propozycjami artykułów – relacji z podróży. Fotoedytor, to osoba, która jest odpowiedzialna za fotografie w czasopiśmie, to do niej warto kierować pierwsze kroki w razie chęci zaprezentowania swoich dokonań szerszemu gronu. Ocenia nadsyłane zdjęcia, w dużej mierze decyduje czy zostaną opublikowane. Nim wyślemy materiał, warto zapoznać się z wcześniejszymi pozycjami w wybranym magazynie: co było publikowane (by nie powielać tematów bowiem magazyn nie opublikuję np. kilku artykułów o Chorwacji w kolejnych numerach) i jakie zdjęcia redakcja preferuje. Najczęściej zdjęcia  w zaproponowanym materiale muszą być mocno zróżnicowane: różne plany, szeroki kadr, zbliżenie, portret, detal, architektura, potrawa, egzotyczne/regionalne motywy, ludzie, dużo ludzi w ich otoczeniu, różnych pozach i zajęciach. 

Na jakość fotografii kolekcjonerskiej ma wpływ techniczna strona tworzenia zdjęcia. Im w lepszych warunkach powstaje fotografia, tym dłużej pozostaje ona w stanie pierwotnym. Z upływem czasu fotografie bledną, po prostu starzeją się. Wpływa na to technologia produkcji odbitki i materiał z którego została wykonana.

Prawo autorskie to tematyka trudna i skomplikowana. Trudna - bo jak przekonać przeciętnego Polaka (choć problem ten nie dotyczy tylko nas) o słuszności płacenia za coś, co de facto jest elementem natury. Śpiew, obraz, muzyka, słowo - dlaczego wydawać pieniądze na coś co w powszechnym przekonaniu powinno być za darmo. Problem rozwiązuje sie gdy osoby z taką wiedzą (niewiedzą), sami staną się twócami i w wyniku wysiłku intelektualno - twórczego pojawi się dzieło, a towarzyszyć mu będzie radość i satysfakcja a zaraz potem złość i frustracja, bo znów ktoś nie robi sobie wiele z przepisów chroniących prawa twórców i ich dzieł.

Opis katalogowy powinien zawierać specyfikację odbitki, określającej moment jej wykonania oraz to czy wywołana została przez autora zdjęcia lub pod jego nadzorem, czy też została wykonana z negatywu jego autorstwa, lecz przez innego kopistę, bez jego udziału i nadzoru. Przy wykonywaniu opisu posługujemy się angielską terminologią, funkcjonującą na wszystkich rynkach kolekcjonerskich.

- Jak przedstawia się kwestia fotografowania w przestrzeni publicznej? Co jest dozwolone, a co zabronione?

Bartłomiej Marianowski: Fotografować można wszystko, poza wyjątkami wskazanymi w źródłach prawa powszechnie obowiązującego. Takie wyjątki przewiduje m.in. rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. "w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną" oraz ustawa o muzeach, z której wyprowadza się zakaz fotografowania z użyciem światła błyskowego, które może szkodzić muzealiom. Ustawa o muzeach wprowadza też przysługujące muzeom prawo do wynagrodzenia za sporządzanie fotografii zbiorów muzealnych.

W przestrzeni publicznej (np. na ulicy, w centrum handlowym) oraz w przestrzeni prywatnej (na prywatnej imprezie u kogoś w domu) możemy fotografować bez ograniczeń - odrębną kwestią jest możliwość legalnego korzystania z wykonanej fotografii. Musimy uważać, by nie naruszyć praw autorskich i dóbr osobistych osób trzecich.

W większości przypadków umieszczenie tabliczki "zakaz fotografowania" nie może wprowadzić żadnego wiążącego nas zakazu i stanowi jedynie wyraz woli, a w zasadzie prośby osoby władającej danym miejscem, aby fotografii nie wykonywać. Pamiętajmy jednak, iż jeśli osoba uprawniona nakaże nam opuścić dane miejsce, to powinniśmy jej posłuchać - w przeciwnym razie narażamy się na zarzut "naruszenia miru domowego" (art. 193 Kodeksu karnego).

Ochronę wizerunku osoby fotografowanej reguluje Ustawa z dnia 4 lutego 1994r o prawie autorskim i prawach pokrewnych (z późniejszymi zmianami i uwzględnieniem dyrektyw Wspólnot Europejskich). Ustawodawca w art. 81 cytowanej ustawy, dokonał precyzyjnego ustalenia, na jakich zasadach można publikować wizerunek osoby fotografowanej.

Bardzo trudno poruszać się w sferze marketingu związanego z fotografią kolekcjonerską. Dlaczego tak się dzieje? Dlatego, że na wartość fotografii wpływa kilka czynników.

Fotografia przeznaczona do sprzedaży aukcyjnej lub galeryjnej, a zatem taka, która ma być nie tylko przedmiotem o wartości artystycznej, ale także kolekcjonerskiej, musi spełniać określone standardy.

Fotografię Kolekcjonerską można podzielić wg sposobu wywoływania zdjęć. Fotografia dzieli się na tradycyjną, czyli analogową i na fotografię cyfrową.