O tym, jak się robi zdjęcia w mundurze wojskowym, o piasku na matrycy, a przede wszystkim o tym, w czym tkwi piękno Afganistanu rozmawiamy z Jakubem Czermińskim i Andrzejem Macherą, autorami trwającej w Warszawie wystawy „Afgańska ruletka”.

Fotografując ślub trochę rywalizujemy ze sobą – odrobinę dla sportu, ale przede wszystkim dla dobra materiału. Myślimy o tym, żeby zrobić najlepsze zdjęcia jakie tylko możemy, od pierwszej do ostatniej sekundy pracy." Dorota Kaszuba i Michał Warda w rozmowie o fotografii ślubnej.

Cyfrowa fotografia podróżnicza należy do moich ulubionych odmian fotografii. Bez względu na to, czy jesteśmy blisko domu, czy w dalekiej podróży, robienie zdjęć podczas wycieczek daje nam wszystkim wiele przyjemności. Przede wszystkim umożliwia oddanie się temu, co kochamy i czym tak trudzimy się każdego dnia — zarejestrowanie perfekcyjnego ujęcia. Takie wyjazdy, chociażby na jeden dzień, tydzień czy nawet miesiąc, pozwalają znaleźć czas na polepszenie warsztatu. Zawsze jest coś do zrobienia, do wyćwiczenia i zastosowania nowego podejścia. Może to dotyczyć doskonalenia kompozycji, twórczego użycia światła lub jego niedoboru, opanowania podstaw kompozycji i kadrowania bądź rejestrowania obiektów i scen, których nie zwykliśmy uwieczniać, takich jak portrety środowiskowe lub ujęcia życia ulicznego w wielkim mieście. Tym razem możemy się skupić na nauce unikania prześwietleń w naszych ujęciach, kontrolować cienie, znaleźć nowy sposób zarejestrowania słynnego miejsca czy tradycyjnego tematu. Możliwości jest bez liku. Fotografia podróżnicza bywa tak ponętna, gdyż oferuje różnorodność form przy każdej okazji na zdjęcie. Łączy w sobie elementy fotografii portretowej, przyrodniczej i krajobrazowej. Może pojawić się okazja zarejestrowania zdjęcia czarno-białego, fotografii ulicznej, reporterskiej, komercyjnej lub też interesującego zbliżenia. Gdy wyjeżdżasz w świat — czy to w charakterze biznesowym, komercyjnym czy dla własnej przyjemności — miejsce, do którego jedziesz, staje się Twoim warsztatem. Traktuj je jak studio w plenerze i wykorzystaj do zdobycia nowych umiejętności i poszerzenia swojego repertuaru. Zresztą miejsca i zdarzenia na Twym podwórku mogą być podobnie wyśmienitymi okazjami.

Fotografia koncertowa wiąże się z wieloma emocjami, widowiskowymi światłami, pirotechniką. Ciężko jest oglądać ulubionego artystę przez wizjer aparatu, chciałoby się uchwycić każdy moment, ale jeśli chcemy dobrych zdjęć musimy powstrzymać emocje związane z występem. Ciągła obserwacja muzyków oraz sceny pozwoli nam dobrać odpowiednie miejsce do fotografowania.

Gdy w wypełnionej po brzegi sali koncertowej gasną światła, a na scenie pojawia się artysta, dla wielu zaczyna się jedno z najważniejszych doświadczeń życiowych - obcowanie z ulubioną muzyką, obserwowanie swojego idola na żywo, słuchanie go w gronie fanów.

To chwile, które chciałoby się zatrzymać na zawsze. I właśnie nad ich uwiecznieniem, pod tą samą sceną i w tym samym czasie pracuje grupa ludzi - fotografów koncertowych.

Aby zrobić dobre zdjęcie jazzu, trzeba przede wszystkim lubić muzykę. Można jej nie znać, ale trzeba lubić.

Kiedy zaczął pan fotografować?
Jan Bebel: Jak miałem 10 lat, czyli dosyć dawno temu. Dochodziłem do wszystkiego sam. Pierwsze zdjęcia jazzu zrobiłem w 1983 roku, na koncercie Milesa Daviesa.

To, że wynalazek fotografii związany był z poszukiwaniem łatwiejszej metody powielania technik graficznych a wynalazcami pierwszych fotograficznych technik byli graficy, malarze czy rysownicy skutkowało tym, że wartość dokumentalna fotografii nie była wpisana w intencję powstawania zdjęć. Jak powszechnie wiadomo twórca heliografii – Niecephore Niepce szukał łatwiejszej metody tworzenia litografii, twórca dagerotypii - Louis Mande Daguerre chciał ułatwić sobie malowanie obrazów do dioram, a odkrywca negatywowo-pozytywowej kalotypii - Fox Talbot marzył o fotograficznym rysowaniu. Nic więc dziwnego, że pierwsi fotografowie realizowali raczej obrazy estetyczne inspirowane malarskim podejściem do tego medium. Przy analizie tego zjawiska często powołujemy się na różne przykłady, chociażby na prace Gustave Le Graya, którego nadmorskie pejzaże odwołują się do klasycznego malarstwa marynistycznego, a piktorialny efekt potęguje montaż chmur, które bezpośrednio na barwoślepym negatywie trudne byłyby do ukazania.

Myśli pan, że szczególna czy szlachetna forma, jest usprawiedliwieniem dla braku treści?

Masz na myśli złą fotografię... Przykładem mogą być Hilda i Bernd Becher. Są prawdopodobnie młodsi ode mnie, jakieś 10 lat, światowej sławy para nauczycieli. Jako fotografowie stali się sławni dzięki zdjęciom konstrukcji przemysłowych [np. wieże ciśnień, szyby, urządzenia koksownicze itp. głównie w Zagłębiu Rury], bardzo rzeczowe, nic się nie dzieje poza światłem, wspaniałe zdjęcia. Ich uczniowie, Thomas Ruff i Thomas Struth, Andreas Gursky, to są ci, za których fotografie płaci się 80 tysięcy euro. Fotografie, z którymi gdyby przyszedł do mnie student, powiedziałbym: „No, tak... Rób dalej”. Naprawdę. To jest puste, gigantyczne i jacyś lobbyści zrobili temu markę. Pewnie tak do tego doszło: była wystawa, stanęła jakaś osoba przed zdjęciem, mówi do kompana: „Ach, popatrz....” Ten drugi mówi: „Ach, tak...”. I potem taka mamusia mówi do tatusia, a tatuś jest milionerem: „Ach, ładne, było by pięknie to kupić”. Kiedy jeden kupi, autor zaraz zyskuje, na cenie. A to jest puste, przysięgam, moglibyśmy to przeanalizować. Są ludzie, którzy mają wielkoformatowe aparaty i porobili wspaniałe zdjęcia, dziś obrabiają to cyfrowo: z grupowego zdjęcia wyjmują tego i tamtego – można wszystko cyfrowo zrobić... I to jest teraz sławne na świecie.

O archiwach fotograficznych, donosach, prawdziwym reportażu i zdjęciach z krajów dawnego Bloku Wschodniego. Rozmowa z Moniką Piotrowską, szefową Instytutu Fotografii Pro Fotografia i organizatorką Festiwalu Fotodokumentu.

"W Gori panowało wówczas piekło: wszędzie dym, ogień, strzały. Na ulicach leżą zwłoki, wybuchają butle z gazem... Na początku byłem tam sam, po 4-5 dniach dojechał do mnie Paweł Reszka z "Dziennika" - najlepszy dziennikarz z jakim do tej pory pracowałem."